Môn mam Cymru.
Yn hanesyddol mae gwastadiroedd Ynys Môn wedi helpu bwydo gweddill y wlad gyda llwyth o lysiau – a dyma lle ddaw’r dywediad ‘mam Cymru’.
Dros y ganrif diwethaf mae Môn wedi bod yn un o gadarnleoedd yr iaith, ond fel Gwynedd drws nesa mae nawr yn dioddef oherwydd twristiaeth a pobol yn brynu ail gartref, yn newid y brif iaith i Saesneg, yn enwedig ar yr arfordir.
Môn, the mother of Cymru.
Historically, the flatlands of Môn have helped to feed the rest of the nation with shedloads of vegetables – hence the epithet ‘mother of Cymru’.
Over the last century Môn has been one of the strongholds of the Cymraeg language, but like neighbouring Gwynedd it is now suffering due to the influx of holidaymakers and second home owners buying property, changing the primary language to English, particularly in coastal areas.
Uchafbwyntiau / Highlights
- Oriel Môn – Oriel celf arbennig, un o’r goreuon. World-class art gallery.
- Bryn Celli Ddu, Barclodiad Y Gawres – Beddrodau siambr o 3000BC. Chambered tombs from 3000BC.
- Din Llugwy – pentref Brythonig-Rhufeinig. Romano-British village.
